ΜΕΛΙΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΝΙΑΣΗ

  Η συμβολή των μελισσών στο περιβάλλον και στον άνθρωπο, δεν περιορίζεται μόνο στα πολύ ωφέλιμα προϊόντα που παράγουν, αλλά και στην αναπαραγωγική διαδικασία των φυτών (επικονίαση) όπως προαναφέραμε. Οι μέλισσες έχουν ενεργό ρόλο στην γονιμοποίηση των φυτών, καθώς δρουν ως μηχανικοί μεταφορείς της γύρης. Την σημαντική λοιπόν εποχή της ανθοφορίας , οι μέλισσες προκειμένου να τραφούν, πλάθουν την γύρη και την μεταφέρουν με τα πίσω πόδια τους στην κυψέλη . Πετώντας από άνθος σε άνθος, βοηθούν στην επικονίαση των φυτών, μεταφέροντας ασυναίσθητα την γύρη από τους ανθήρες στο στίγμα του άνθους. Χαρακτηριστικό είναι ότι βοηθούν στην επικονίαση του 60 με 70 % των φυτικών ειδών. Η χρησιμότητα των μελισσών στην επικονίαση είναι μάλιστα και πολύ μεγαλύτερη από την παραγωγή μελιού, αφού μια μέτρια αποικία μελισσών υπολογίζεται ότι έχει 20 με 40 φορές μεγαλύτερη αξία για την επικονίαση που επιτελούν τα μελισσοσμήνη, παρά για την παραγωγή του μελιού. Μελέτη που διεξήχθη από δύο ιδρύματα της Γαλλίας και της Γερμανίας, αναφέρει ότι η επικονίαση που συντελείται από τα έντομα, αντιστοιχεί στο 9,5 % της παγκόσμιας γεωργικής παραγωγής. Αν αναλογιστεί κανείς ότι οι μέλισσες αποτελούν το 80% περίπου των επικονιαστικών εντόμων, τότε εύκολα καταλαβαίνουμε την σημαντική προσφορά τους στο φυτικό και ζωικό περιβάλλον καθώς και τα φυτά που αναπτύσσονται κατ' επέκταση, αποτελούν  τροφή για τα ζώα και τον άνθρωπο, παράγουν οξυγόνο, εμποδίζουν την διάβρωση του εδάφους κτλ. Την σημερινή εποχή που παρατηρείται μείωση του πληθυσμού των φυτών παγκοσμίως λόγω πυρκαγιών, δόμησης και άλλων αρνητικών συνεπειών της ανθρώπινης δραστηριότητας, ο επικονιαστικός ρόλος της μέλισσας είναι πλέον ζωτικής σημασίας. Χαρακτηριστικό είναι το ότι ο Αλβέρτος Αϊνστάιν είχε πει ότι "αν κάποτε οι μέλισσες εκλείψουν, το ανθρώπινο είδος δεν θα αργήσει να τις ακολουθήσει". Με την μείωση πάλι των μελισσοσμηνών παγκοσμίως (πυρκαγιές, φυτοφάρμακα) και ιδιαίτερα στις Η.Π.Α, η αύξηση των τιμών των προϊόντων κυψέλης αλλά των γεωργικών που θα έρθει ως φυσικό επακόλουθο, θα ωχριά απέναντι στο πρόβλημα της μειωμένης επικονιαστικής δραστηριότητας. Κάτι που πρέπει να κάνει τους αρμόδιους φορείς παγκοσμίως να σκύψουν με υπευθυνότητα πάνω από το πρόβλημα. Ήδη σε πολλές χώρες οι καλλιεργητές καταφεύγουν στην ενοικίαση μελισσιών, προκειμένου να πετύχουν ικανοποιητική επικονίαση και να αυξήσουν την παραγωγή τους, αφού α) οι μέλισσες επισκέπτονται πάνω από 300 είδη καλλιεργούμενων φυτών, β) αναπτύσσονται σε μεγάλους πληθυσμούς, δραστήριους σε όλη σχεδόν την διάρκεια του έτους, γ) έχουν ανθική σταθερότητα, επικονιάζουν δηλαδή ένα είδος φυτού σε κάθε ταξίδι τους. Μια πιο προσεγμένη χρησιμοποίηση των μελισσών για επικονιαστικό σκοπό στο περιβάλλον γενικότερα και όχι μόνο στις καλλιέργειες, θα είχε σημαντικά οφέλη στην φύση και στον άνθρωπο. Είναι ένα έντομο που ήδη το έχουμε μελετήσει και το χρησιμοποιούμε, μπορούμε να το μεταφέρουμε σε μεγάλους αριθμούς και να επωφεληθούμε και από την επικονιαστική του δραστηριότητα και από τα πολύ ωφέλιμα προϊόντα που αυτό παράγει.

Μελισσοθεραπεία

Ο τροπος, με τον οποιο δρα το δηλητηριο της μελισσας στον ανθρωπινο οργανισμο, ειναι ακομη αγνωστος και δεν ειναι επιστημονικα τεκμηριωμενος. Παρολα αυτα το δηλητηριο της μελισσας χρησιμοποιοταν απο τον καιρο του Ιπποκρατη και ηταν γνωστο για τις θεραπευτικες του ιδιοτητες σε εκφυλιστικες παθησεις και σε αυτοανοσα νοσηματα οπως αρθριτιδες, ρευματοειδης παθησεις, παραμορφωτικη σπονδυλοαρθριτιδα, σκληρυνση κατα πλακας, οστεοποιηση συνδεσμων, νευραλγιες, νευρομυαλγιες, οσφυαλγιες κ.α. Εχει χρησιμοποιηθει για την καταπολεμηση σοβαρων καρδιακων νοσηματων, φαινεται οτι εχει ρυθμιστικη δραση στην αρτηριακη πιεση, εχει ευεργετικες δρασεις στην αθηροσκληρωση και στο περιφεριακο αγγειακο συστημα, εχει αγγειοδιασταλτικες και αντιπηκτικες ιδιοτητες και βοηθαει στο γαστρικο ελκος. Ευρηματα δειχνουν οτι βοηθαει και εξομαλυνει την εμμηνο ρυση, βελτιωνει την ποιοτητα και την ποσοτητα του σπερματος των αντρων και ενισχυει το ανοσοποιητικο συστημα. Σημερα φαινεται να ειναι πολλα υποσχομενο για την θεραπεια και την προληψη του καρκινου, οπως αποδειχτηκε απο την επιστημονικη κοινοτητα. Μελλοντικα, ενδεχεται να στηριχτουν πανω στο δηλητηριο της μελισσας (και σε αλλα δηλητηρια...) νεου τυπου χημειοθεραπειες που δεν θα εχουν ή θα εχουν μειωμενες παρενεργειες.

ΜΕΛΙΣΣΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ

Ο μελισσοβελονισμος ειναι ο βελονισμος με κεντρια μελισσων σε βελονιστικα σημεια, σε αρθρωσεις και αλλα σημεια του σωματος. Ο αριθμος των τσιμπηματων και η συχνοτητα αυτων εξαρταται απο την παθηση και την σοβαροτητα αυτης. Τυπικα, σε μια θεραπεια βελονισμου μπορουν να χρειαστουν 5 ή περισσοτερα τσιμπιματα, 1-3 φορες την εβδομαδα ή και συχνοτερα. Γινεται απο απολυτως εξειδικευμενο θεραπευτη-μελισσοβελονιστη που συνηθως ειναι βοτανοθεραπευτης ή/και βελονιστης.
Στην πραξη, για να κανει μελισσοβελονισμο καποιος θα πρεπει να διαθετει ενα μελισσι σε οικειο περιβαλλον, να εχει ειδικες οδηγιες απο καποιον ειδικο και να εχει εκπαιδευτει (αυτος ή καποιος αλλος) στο να τις εφαρμοζει. Αλλη λυση ειναι να επισκεπτεται καποιον ειδικο που διαθετει προσβαση σε μελισσια ανα τακτα χρονικα διαστημα. Γενικα, φαινεται οτι ο μελισσοβελονισμος μπορει να χρησιμοποιηθει ως θεραπευτικο αλλα και ως προληπτικο μεσο.

Ο μελισσοβελονισμος δεν πρεπει να γινεται απο μελισσοκομους, εντομολογους, γεωπονους ή ακομη και ιατρους που δεν εχουν ειδικη εκπαιδευση στον μελισσοβελονισμο και σε εξειδικευμενα πρωτοκολλα. Ο μελισσοβελονισμος δεν πρεπει να εφαρμοζεται τυχαια και ανευθυνα.Ο μελισσοβελονισμος μελεταται συστηματικα και επιστημονικα εδω και λιγο καιρο μονο, γι’αυτο δεν ειναι τεκμηριωμενος ιατρικα και ως εκ τουτου δεν αποτελει ιατρικη πραξη. Παρολα αυτα, ειναι πολλα υποσχομενος.

Στην Αμερικη και την Αυστραλια, ο μελισσοβελονισμος εχει «εκσυγχρονιστει» περισσοτερο απ’οτι στις αλλες περιοχες του κοσμου. Την τελευταια δεκαετια, ολο και περισσοτερα πανεπιστημια ιατρικης, φαρμακολογιας, βιοχημειας και βιοφυσικης μελετανε τον μελισσοβελονισμο και το δηλητηριο της μελισσας. 


ΜΕ ΠΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΠΑΙΡΝΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΔΗΛΗΤΗΡΙΟ ΚΑΙ ΣΕ ΤΙ ΠΟΣΟΤΗΤΑ?

Ο τροπος ληψης του δηλητηριου καθοριζεται αποκλειστικα απο ειδικο μελισσοθεραπευτη, ο οποιος και τον επιλεγει. Η δοσολογια ληψης ρυθμιζεται αυστηρα απο τον ειδικο μελισσοθεραπευτη-μελισσοβελονιστη που μας επιβλεπει. Στην περιπτωση ληψη δηλητηριου σε στερεη μορφη καψουλας ή αλλου σκευασματος με σκοπο την προληψη και την γενικοτερη τονωση, η χρηση γινεται συμφωνα με τις οδηγιες χρησης του σκευασματος. Το συλλεγόμενο δηλητήριο σε ξηρά μορφή ονομαζεται apitoxin. Η διαφορά του Apitoxin, με το δηλητήριο κατ’ ευθείαν απο το τσίμπημα της μελισσας, είναι ότι το Apitoxin λειτουργεί μόνον διεγερτικά, καθώς οξειδώνεται απ’ τον ατμοσφαιρικό αέρα και γίνεται όξινο λόγω του φυσιολογικού ορού που του προσθέτουν κατα την αραιωση. Το άμεσο τσίμπημα μέλισσας στο σώμα, μετά την αρχική διέγερση που προκαλει, λειτουργεί ηρεμιστικά και, εν τέλει, εξισορροπεί τον οργανισμό μας.

Δεν ξέρουμε ποτε πόσο δραστικό είναι το Apitoxin, σε αντιθεση με το δηλητήριο του τσιμπήματος της μέλισσας, το οποιο διαφοροποιείται σε προβλέψιμο εύρος, λόγω της ηλικίας της μέλισσας και λόγω της γύρης και το μελιου που τρώει. Ακόμη κι από την ίδια κυψέλη, οι μέλισσες έχουν διαφορετικής ποιότητας και ποσότητας δηλητήριο. Η σύνθεσή του δεν είναι σταθερή, είναι όμως σταθερότερη του συλλεγόμενου δηλητηρίου.

ΓΝΩΣΤΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΛΗΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

Βελτιώνει την κυκλοφορία αίματος, βελτιώνει την δύναμη της καρδιάς, βελτιώνει την διαπερατότητα των αγγείων και ενισχύει την φυσική δύναμη σε πολυ μεγαλο βαθμο.
Εχει εξαιρετικα ισχυρη αντιφλεγμονώδη, ενω παραλληλα ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό και το ρυθμίζει. Εχει αντιοξειδωτική, αντιγηραντική, ισχυρα αναλγητική και αντιβακτηριδιακή δραση. Βρίσκει νέους δρόμους και συντομεύει την κίνηση μεταξύ των νευροδιαβιβαστών. Ειναι αντισπασμωδικό, αυξανει την οξυγονωση των πνευμονων και προσφερει ενα συνολικο αισθημα τονωσης και πνευματικης ανατασης.
Το δηλητήριο είναι 60 φορές πιο δραστικό από την κορτιζόνη, σε διάφορες παθήσεις.
Σχετικα με το αναπνευστικο συστημα, δινει αριστα αποτελέσματα στο άσθμα, στην χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και στο εμφύσημα.
Τα τσιμπήματα γύρω από μια δερματικη ουλή είναι ικανά να την «σβήσουν» σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό και να αποκαταστήσουν το δερμα, δεδομενου οτι το δηλητηριου εχει την ικανοτητα να δημιουργει νεα αγγεια στην περιοχη. Θεραπευει τα εκζέματα, τα τοπικά έλκη. Εφαρμοζεται σε δερματικούς όγκους όπως ο καρκίνος του δέρματος με τσιμπήματα γύρω γύρω από αυτόν, τα οποια μπορούν να τον εξαφανίσουν σταδιακα. Ειναι πολυ οφελιμο στην ψωρίαση με τα αποτελέσματα να ειναι αλλωτε καλά και αλλωτε ουδέτερα.
Ειναι πασιγνωστα τα αποτελεσματα του δηλητηριου στον ερυθροματώδης λύκος και στην σκλήρυνση κατά πλάκας.
Βοηθαει στο καρδιαγγειακο συστημα, ρυθμίζει την πίεση του αίματος, θεραπεύει τις αρρυθμίες, την αρτηριοσκλήρυνση και τις φλεγμονές των αρτηριών. Δινει αριστα αποτελεσματα σε μολυνσεις απο ιούς και βακτηρια. Το τσιμπημα της μελισσας, ηδη χρησιμοποιειται στην Ιαπωνια, προληπτικα ως αντι-γριππικο εμβολιο σε μικρα παιδια και μεγαλους.
Βοηθά πολύ σε χρόνιους νευρομυικους πόνους, στο σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα παύει τον πόνο και βοηθα στην υποχωρηση του ιστόυ που υπεραναπτύχθηκε και πιέζει τα νεύρα και τα αγγεία.Βοηθαει στην ισχιαλγία σε διάφορες νευρίτιδες, ινομυαλγίες κλπ. Θεραπευει το Σύνδρομο Χρόνιας Κόπωσης. Θεραπευει τενοντίτιδες και επικονδυλητιδες και αλλες φλεγμονες.
Το δηλητηριο ειναι πολυτιμο σε ολες τις ρευματοειδης παθησεις οπως η Ρευματοειδής αρθρίτιδα, η οστεοαρθρίτιδα, η ψωριακή αρθρίτιδα, ενω η ουρική αρθρίτιδα (ποδάγρα), μπορεί να θεραπευτει με λιγα τσιμπηματα και καταλληλη διατροφη.

Μέλι ή ζάχαρη;

Η μείωση της πρόσληψης σακχάρων έχει πολλά οφέλη όπως είναι η διατήρηση σταθερών επιπέδων σακχάρου και ινσουλίνης στο αίμα σας και η συντήρηση του βάρους του σώματος σας.

Εντούτοις, η ερώτηση παραμένει:Εάν θέλετε να χρησιμοποιήσετε μια μικρή ποσότητα γλυκαντικής ουσίας για το τσάι σας, τον καφέ, ή άλλα τρόφιμα ή ποτά, είναι προτιμότερο να χρησιμοποιείτε μέλι ή ζάχαρη;

Η απάντηση είναι εύκολη: το μέλι είναι σίγουρα καλύτερο από την επεξεργασμένη ζάχαρη. Παρόλο που 1 κουταλιά του γλυκού ζάχαρη έχει 16 θερμίδες ενώ μια κουταλιά του γλυκού μέλι έχει 22, όταν χρησιμοποιείτε μέλι χρειάζεστε πολύ μικρότερη ποσότητα για να έχετε το ίδιο γλυκαντικό αποτέλεσμα, συνεπώς λαμβάνεται λιγότερες θερμίδες. Επιπλέον το μέλι έχει χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη από τη ζάχαρη. Αυτό σημαίνει ότι προκαλεί μικρή αύξηση του επιπέδου του σακχάρου στο αίμα.

Η ραφιναρισμένη ζάχαρη είναι μια "αρνητική" θρεπτική ουσία. Κυριολεκτικά δεν έχει καμία διατροφική αξία και χρησιμοποιώντας την αναγκάζετε ουσιαστικά το σώμα σας να χρησιμοποιήσει ήδη αποθηκευμένα θρεπτικά συστατικά για να την επεξεργαστεί.

Το μέλι αφ' ετέρου έχει πολλές ευεργετικές θρεπτικές ουσίες, ένζυμα και αντιοξειδωτικά, που καταπολεμούν τις ελεύθερες ρίζες οι οποίες καταπονούν τον ανθρώπινο οργανισμό. Είναι πολύ σημαντικό το μέλι να μην έχει υποστεί ιδιαίτερη επεξεργασία, καθώς αυτό μπορεί να καταστρέψει πολλά από τα ένζυμα που περιέχει. Επιπρόσθετα, αποτελεί άμεση πηγή ενέργειας καθώς αφομοιώνεται πιο εύκολα και πιο γρήγορα από τον ανθρώπινο οργανισμό και είναι πλέον κατάλληλο για άτομα με έντονη σωματική δραστηριότητα.

Μερικά από τα πολλά μειονεκτήματα και αρνητικές επιδράσεις που έχει η ζάχαρη είναι :

- προκαλεί προβλήματα στα δόντια και τα ούλα
- μειώνει την ποσότητα της βιταμίνης Ε και την πρόσληψη των πρωτεϊνών και αυξάνει την πιθανότητα καταστροφής τους πριν απορροφηθούν από τον οργανισμό
- αυξάνει την αρτηριακή πίεση
- αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών προβλημάτων
- μειώνει τη λειτουργικότητα των ενζύμων
- αυξάνει την πιθανότητα παχυσαρκίας (αύξηση του ποσοστού λίπους στον οργανισμό)∙ πιο συγκεκριμένα η ζάχαρη μετατρέπεται σε λίπος 2-5 φορές περισσότερο από το άμυλο
- αυξάνει την κατακράτηση υγρών και την εμφάνιση κυτταρίτιδας
- αυξάνει την όρεξη και το αίσθημα της πείνας σε παχύσαρκα άτομα
- προκαλεί ορμονικές διαταραχές
- έχει αρνητικές επιδράσεις στο γαστρεντερικό σύστημα
- αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης αρτηριοσκλήρωσης
- μπορεί να προκαλέσει τροφική αλλεργία
- αυξάνει το κίνδυνο εμφάνισης Alzheimer
- συμβάλλει στη δημιουργία ελεύθερων ριζών που προκαλούν οξειδωτικό στρες και οδηγεί σε πρόωρη γήρανση
- είναι εξαιρετικά εθιστική και συμβάλλει στην αύξηση του ποσοστού των ημικρανιών και κατάθλιψης

Καλό θα ήταν να δίνετε στα μικρά παιδιά μέλι αντί για ζάχαρη αφενός για να συνηθίζουν σε φυσικές γεύσεις και αφετέρου για να μην εθιστούν στη ζάχαρη.

Από πολλές έρευνες έχει διαπιστωθεί ότι η κατανάλωση μελιού βελτιώνει την ικανότητα του ανθρώπινου οργανισμού να επεξεργάζεται τη γλυκόζη, ενώ η επεξεργασμένη ζάχαρη έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην ικανότητα αφομοίωσης της με την πάροδο των χρόνων.

Μελέτες δείχνουν ότι ένα άλλο όφελος του μελιού είναι η μείωση των συμπτωμάτων των αλλεργιών (τα καλύτερα αποτελέσματα προκύπτουν όταν το μέλι προέρχεται από την περιοχή που κατοικείτε ή από περιοχές με παρόμοια χλωρίδα).
Επιπλέον, η καθημερινή κατανάλωση μικρής ποσότητας μελιού βοηθά στην συντήρηση σταθερών τιμών γλυκόζης στο αίμα.

Τέλος, όταν ένας οργανισμός υποφέρει από κρυολόγημα, πυρετό, άσθμα κλπ, τα ούρα του μετατρέπονται από όξινα σε αλκαλικά. Η συχνή κατανάλωση ζάχαρης παίζει σημαντικό ρόλο στην αλλαγή αυτή, με αποτέλεσμα να γίνετε πιο επιρρεπείς σε αυτές τις παθήσεις. Αντίθετα αν καταναλώνεται δύο φορές την ημέρα (πρωί-βράδυ), δύο κουταλιές μέλι σε ένα ποτήρι νερό, η οξύτητα του σώματος παραμένει σταθερή και έτσι ο οργανισμός έχει περισσότερη αντοχή σε αυτές τις καταστάσεις.

Συμπερασματικά, το μέλι έχει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τη ζάχαρη και είναι απαραίτητο να το εντάξουμε στον καθημερινό μας διαιτολόγιο ως υποκατάστατο της. Χρησιμοποιείστε λοιπόν το μέλι όσο περισσότερο μπορείτε και μειώστε την καθημερινή κατανάλωση ζάχαρης στο ελάχιστο!

Μέλι και σακχαρώδης διαβήτης

Υπάρχει μια σαφής διαφορά μεταξύ της κοινής ζάχαρης  και το μελιού η οποία οφείλεται στο τρόπο απορρόφησής τους από τον ανθρώπινο οργανισμό.
Τα ζάχαρα του μελιού μεταφέρονται στο αίμα με ενεργητική απορρόφηση (active transport), δηλαδή μεταφορείς που βρίσκονται στην επιφάνεια των κυττάρων των λαχνών του εντερικού σωλήνα,  συλλαμβάνουν τα μόρια της φρουκτόζης και τα μεταφέρουν μέσα στα κύτταρα, την αφήνουν και επιστρέφουν για να πάρουν άλλη. ‘Έτσι, η ταχύτητα απορρόφησης της φρουκτόζης  καθορίζεται βασικά από την διαθεσιμότητα χημικού μεταφορέα, γίνεται με βραδύτερο ρυθμό και δεν προκαλεί υπερδιέγερση για τη παραγωγή ινσουλίνης
Αντίθετα, η απορρόφηση της κοινής ζάχαρης μετά τη πέψη της, γίνεται μέσω ώσμωσης. Αυτό σημαίνει ότι η γλυκόζη εισέρχεται με ταχύτητα και υψηλή συγκέντρωση στη ροή του αίματος, ο οργανισμός «φορτώνεται» ξαφνικά και αυτό προκαλεί την άμεση παραγωγή ινσουλίνης από το πάγκρεας για το «καύσιμο» των ζαχάρων. Στις περιπτώσεις αυτές συμβαίνει μια απότομη μεταβολή (crash back) στη χαμηλότερη συγκέντρωση ζάχαρης η οποία δημιουργείται από την υπερδιέγερση της ινσουλίνης (παραγωγή/γρήγορη απορρόφηση ζάχαρης).
Επειδή επίσης το μέλι είναι διπλάσια γλυκό σε γεύση από τη ζάχαρη, χρησιμοποιείται σε κάθε περίπτωση σε μικρότερη ποσότητα.
Από τα παραπάνω στοιχεία συμπεραίνεται ότι το μέλι συγκριτικά με τη ζάχαρη δημιουργεί λιγότερα προβλήματα στους διαβητικούς, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως γλυκαντικό μέσο πάντοτε όμως μετά τις υποδείξεις του θεράποντα ιατρού.

                                                                       Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
                                                                                                                   

Αντιμικροβιακή δράση Ελληνικών και Κυπριακών μελιών

Πως αναγνωρίζω το καλό μέλι.

Το μέλι αποκαλείται και «τροφή των θεών» και όχι άδικα! Η βιολογική αξία του μελιού έγκειται τόσο στη διαιτητική αξία που έχει για τον ανθρώπινο οργανισμό καθώς και στην αντιβακτηριακή, στη μυκοστατική και την αντιοξειδωτική του δράση. Το μέλι περιέχει μια πληθώρα συστατικών, όπως σάκχαρα, αμινοξέα, μεταλλικά στοιχεία, ένζυμα και βιταμίνες, που είναι ευεργετικά για τον άνθρωπο. Το αγνό ανεπεξέργαστο μέλι διαφέρει σε πολύ μεγάλο βαθμό από το φιλτραρισμένο μέλι που πωλείται στα σούπερ μάρκετ.

Πώς μπορούμε να αναγνωρίσουμε το καλό μέλι;


Δεν είναι όλα τα μέλια ίδια. Στις περισσότερες περιπτώσεις έχει υποστεί τέτοια επεξεργασία που τα θρεπτικά συστατικά που κάνουν το μέλι «υπερτροφή» έχουν χαθεί. Διαβάστε μερικά χρήσιμα στοιχεία που πρέπει να γνωρίζετε προτού αγοράσετε μέλι.

1. Το αγνό μέλι περιέχει γύρη από τις μέλισσες, η οποία θεωρείται μια από τις πιο θρεπτικές φυσικές τροφές. Η γύρη περιέχει υψηλές ποσότητες πρωτεΐνης και χρησιμοποιείται στην κινέζικη ιατρική ως παράγοντας εξισορρόπησης της διατροφής που προσφέρει υγεία, μακροζωία, ζωντάνια και ενέργεια. Επίσης, έχει αποδειχθεί η αξία της στον έλεγχο βάρους, έχει αντιγηραντικές ιδιότητες και καταπολεμά τις αλλεργίες.

2. Όταν το μέλι έχει υποστεί φιλτράρισμα ή παστερίωση, η γύρη αφαιρείται και μαζί οι ωφέλειες από την κατανάλωσή της. Οι μελιτοπαραγωγικές εταιρείες ξεκίνησαν να φιλτράρουν το μέλι για να παρατείνουν τη διάρκεια ζωής στο ράφι, αλλά στερούσαν το προϊόν από όλα τα θρεπτικά του συστατικά.

3. Πολλές εταιρείες προσθέτουν στο μέλι σιρόπι καλαμποκιού με υψηλή περιεκτικότητα σε φρουκτόζη (HFCS), το οποίο προέρχεται από γενετικά μεταλλαγμένο καλαμπόκι. Το HFCS συνδέεται με τον διαβήτη, την παχυσαρκία, την υπέρταση, ηπατικές παθήσεις και αρτηριακή στένωση.

4. Πολλά μέλια που πωλούνται στα σούπερ μάρκετ εισάγονται από την Κίνα και την Ινδία. Στις ΗΠΑ συχνές είναι οι περιπτώσεις τέτοιων προϊόντων που έχουν αποσυρθεί διότι περιέχουν απαγορευμένες, ακόμα και καρκινογόνες ουσίες.

5. Στις ΗΠΑ είναι πολύ δύσκολο για κάποιον να βρει μέλι οργανικής παραγωγής. Δεδομένης της ευρείας χρήσης παρασιτοκτόνων στις καλλιέργειες είναι δύσκολο κανείς να εγγυηθεί ότι το μέλι που παράγουν οι μέλισσές του είναι «καθαρό». Σύμφωνα με το blog Ready Nutrition «μια κυψέλη θα πρέπει να βρίσκεται στο κέντρο μιας έκτασης 40 στρεμμάτων με οργανικές καλλιέργειες ώστε το μέλι να είναι βιολογικό».

Στην Ελλάδα -όπου ομολογουμένως παράγεται το ποιοτικότερο μέλι στον κόσμο- τα πράγματα είναι πιο εύκολα, αλλά και πάλι θέλει ψάξιμο και ενημέρωση.

6. Το αγνό, μη επεξεργασμένο μέλι διατηρείται για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Αν κρυσταλώσει μπορούμε να το επαναφέρουμε στην πρότερη κατάσταση με μπεν-μαρί.

Αγοράζουμε λοιπόν ντόπιο ελληνικό μέλι, από μικρούς παραγωγούς και προσθέτουμε έναν πραγματικό θησαυρό στη διατροφή μας.

Η διατροφική αξία του μελιού

Πιο αναλυτικά, η φρουκτόζη και η γλυκόζη, που είναι τα κυριότερα σάκχαρα του μελιού, αφομοιώνονται πιο εύκολα και γρήγορα από τον ανθρώπινο οργανισμό. Επιπλέον, η γλυκόζη είναι η μόνη μορφή σακχάρου που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τους μυς, γι’ αυτό το μέλι αποτελεί μια άριστη πηγή ενέργειας για παιδιά και αθλητές.

Τα μεταλλικά στοιχεία (κάλιο, ασβέστιο, χλώριο και νάτριο) που περιέχει το μέλι βοηθούν στη λειτουργία των κυττάρων του οργανισμού, στη διατήρηση της υγείας των οστών και των δοντιών και στη πήξη του αίματος.

Τα ένζυμα του μελιού (διαστάση, καταλάση) είναι καταλύτες σε πολλές αντιδράσεις του οργανισμού που έχουν σαν αποτέλεσμα τη διάσπαση ελεύθερων ριζών που είναι επιβλαβείς για τον άνθρωπο. Το μέλι τέλος περιέχει ένα μεγάλο αριθμό βιταμινών, όπως βιταμίνες Α, Β1, C, ριβοφλαβίνη κ.ά. που αν και βρίσκονται σε μικρή ποσότητα συμβάλλουν στην απορρόφηση των σακχάρων από τον οργανισμό και γενικότερα στην καλή λειτουργία του.  Όσον αφορά τη συμβολή του μελιού στην ανθρώπινη διατροφή, από μετρήσεις που έγιναν από το Υπουργείο Γεωργίας των Η.Π.Α. βρέθηκε ότι το μέλι έχει κατά μέσο όρο 300 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια. Ένα τυπικό δείγμα μελιού αποτελείται από: φρουκτόζη: 38%, γλυκόζη: 31%, σουκρόζη: 1,3%, μαλτόζη: 7,1%, νερό: 17% και τέφρα:0,2%

Ο γλυκαιμικός δείκτης κυμαίνεται από 31 έως 78, ανάλογα με την ποικιλία.

Διατροφική αξία ανά 100g
Ενέργεια 1272kJ (304kcal)
Υδατάνθρακες 82,4g
Σάκχαρα 82,12g
Φυτικές ίνες 0,2g
Λιπαρά 0g
Πρωτεΐνες 0,3g
Νερό 17,1g
Ριβοφλαβίνη (Β2) 0,038mg (3%)
Νιασίνη (Β3) 0,121mg (1%)
Παντοθενικό οξύ (Β5) 0,068mg (1%)
Βιταμίνη Β6 0,024mg (2%)
Φολικό οξύ 2μg (1%)
Βιταμίνη C 0,5 mg (1%)
Ασβέστιο 6 mg (1%)
Σίδηρος 0,42 mg (3%)
Μαγνήσιο 2 mg (1%)
Φωσφόρος 4 mg (1%)
Κάλιο 52 mg (1%)
Νάτριο 4 mg (0%)
Ψευδάργυρος 0,22 mg (2%)

*100g ισοδυναμούν περίπου με 5 κουταλιές της σούπας.

**Τα ποσοστά (%) της συνιστώμενης ημερήσιας ποσότητας για ενήλικες σύμφωνα με το USDA.

Μέλι και αθλητισμός

Αναφορικά με την αθλητική απόδοση, οι επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η πρόσληψη μελιού παρέχει άμεσα υδατάνθρακες, οι οποίοι βελτιώνουν την αντοχή όπως τα υδατανθρακικά ποτά ή gels που χρησιμοποιούνται ευρέως κατά τη διάρκεια διαφόρων αθλημάτων. Επιπλέον, η κατανάλωση μελιού σε συνδυασμό με ένα συμπλήρωμα πρωτεΐνης, όπως είναι η γύρη, μετά από ασκήσεις με βάρη, βοηθά στη γρηγορότερη μεταφορά της πρωτεΐνης στις μυϊκές ομάδες με αποτέλεσμα την καλύτερη μετασκησιακή αποκατάσταση.

Από δοκιμές που έγιναν σε 71 άτομα στα οποία δόθηκε ένα από επτά διαφορετικά gel υδατανθράκων, συμπεριλαμβανομένου και ενός με μέλι. Το μέλι προκάλεσε μόνο ήπια αύξηση στα ζάχαρα και στην ινσουλίνη του αίματος, που υπερισχύουν της δεξτρόζης, και τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια με τα δημοφιλή εμπορικά τζελ υδατανθράκων. Αυτό δείχνει ότι το μέλι θα μπορούσε να είναι μια αποτελεσματική πηγή ενέργειας πριν από την άσκηση που δεν προκαλεί υπογλυκαιμία.

Μία δεύτερη δοκιμή έγινε σε 39 γυναίκες και άνδρες που εξασκούνταν στην άρση βαρών. Μετά από εντατική προπόνηση, τα άτομα αυτά κατανάλωσαν ένα πρωτεϊνικό ρόφημα  που συνδυάστηκε με σακχαρόζη, μαλτοδεξτρίνη ή μέλι. Το ρόφημα που περιείχε μέλι ήταν το μόνο που διατήρησε τα ζάχαρα του αίματος σε σταθερό επίπεδο μέχρι και για δύο ώρες μετά την προπόνηση.

Στα πλαίσια ενός υγιεινού τρόπου ζωής και μιας διατροφής όσο το δυνατό απαλλαγμένη από τεχνητά συντηρητικά και χημικές ουσίες, για κάποιον που ασχολείται με τον αθλητισμό η χρήση ισοτονικών ποτών, όσο απαραίτητη κι αν είναι, θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι απαγορευτική καθώς η πληθώρα των ισοτονικών ποτών που κυκλοφορούν στο εμπόριο περιέχει συντηρητικά και τεχνητά χρώματα.

Εναλλακτικά μπορεί κάποιος να φτιάξει μόνος του ένα φυσικό ισοτονικό ρόφημα με αγνά υλικά και με πολύ χαμηλό κόστος. Παρακάτω σας δίνουμε τρεις εναλλακτικές συνταγές για ήπια ισοτονικά ροφήματα που θα σας δώσουν ενέργεια και θα σας τονώσουν κατά η διάρκεια της άσκησης.

Ισοτονικά ροφήματα με μέλι:

ΜΕΛΙ ΜΕ ΧΥΜΟ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙ:

-4 κουταλιές της σούπας μέλι

-1/2 κουταλάκι του γλυκού αλάτι

-60ml χυμό πορτοκάλι

-500ml νερό

Ανακατεύετε καλά το μέλι με μία μικρή ποσότητα νερού και το αλάτι και στη συνέχεια συμπληρώνετε όλα τα υπόλοιπα συστατικά. Πίνετε τακτικά κατά τη διάρκεια της άσκησης.

 

ΜΕΛΙ ΜΕ ΠΡΑΣΙΝΟ ΤΣΑΪ:

-500ml νερό

-2 φακελάκια πράσινο τσάι (προαιρετικά)

-χυμό από ½ λεμόνι

-2 κουταλιές της σούπας μέλι

-1/2 κουταλάκι του γλυκού αλάτι

Διαλύετε το τσάι (προαιρετικά, αλλιώς μπορείτε να κάνετε το ίδιο ρόφημα μόνο με νερό) στο νερό και στη συνέχεια διαλύετε το μέλι, το αλάτι και προσθέτετε το χυμό από το λεμόνι. Πίνετε τακτικά κατά τη διάρκεια της άσκησης.

ΜΕΛΙ ΜΕ ΜΕΝΤΑ:

-1/2  φλιτζάνι μέλι 

-1 1/2 φλιτζάνι χλιαρό νερό

-4 φύλλα μέντας, πολτοποιημένα

Διαλύετε το μέλι μέσα στο νερό και προσθέτετε τη μέντα. Διατηρείται στο ψυγείο. Πίνετε σταδιακά κατά τη διάρκεια της άσκησης.